سراب

هر صدایی که در طبیعت ایجاد می شود نوعی موسیقی است که هر کسی قادر به درک آن نیست.

یاد گرفتن مطالب ضروری در مورد موسیقی کلاسیک آن قدر وقت و استعداد و زحمت لازم ندارد که مثلاً برای نواختن ساز لازم است. هدف ما نیز در کتاب حاضر این نیست که از شما متخصص موسیقی بسازیم، بلکه قصد ما این است که کمک کنیم تا شما شنونده ی بهتری شوید و لذت بیش تری ببرید. در ابتدا خوب است نگاهی بیندازیم به بعضی عناصر اساسی در موسیقی کلاسیک.

ریتم همان نبض یا ضربان قلب در موسیقی است و آن را پیش می راند. هر فعالیتی که در نظر بگیرید، از نفس کشیدن گرفته تا راه رفتن، دارای ریتم است و در موسیقی نیز ضربان و تپش معمولاً ویژگی و نوع موسیقی را معلوم می کند. مثلاً آوازهای گرگوریوسی جریانی آرام دارند، کنسرتوهای سبک باروک دارای فراز و فرودهای دقیق و منظم هستند، و بعضی موسیقی ها نیز ضرب متوقف دارند.

ملودی توالی نت هایی است که با زیر و بم های مختلف که به هم چسبیده اند تا چیز رضایت بخشی بسازند. وقتی از سالن سینما بیرون می آیید و موسیقی فیلم را با سوت می زنید، دارید یک ملودی را با سوت می زنید. وقتی آوازی از شوبرت تارهای قلب تان را می لرزاند، یا بی اختیار تمِ اصلی کنسرتوی شماره ی دوی راخمانینف را زمزمه می کنید، معنی اش این است که این آهنگ سازان توانسته اند ملودی هایی بسازند که در یادها می مانند.

هارمونی عبارت است از صدا دادن همزمان دو یا چند نت. هارمونی سبب غنای صدای ملودی می شود، بر الگوهای متغیر ریتمیک تأکید می کند، و به موسیقی کلاسیک غنا و رزونانس مخصوص آن را می بخشد. ارون کاپلند گفته است: «هارمونی یکی از اصیل ترین دریافت های ذهن بشر است. »

رنگ، طنین یا لحن هر خواننده یا ساز سبب عمق و تنوع موسیقی می شود. مانند تفاوت یک فیلم سیاه و سفید یا یک کارتون تکنی کالر است. مانند سُسی است که سر آشپز به غذا اضافه می کند، خطوط سیالی است که استاد معماری به آسمان خراش وارد می کند. مجموعه ی حلقه ی ریشارد واگنر را بدون سازهای برنجی تصور کنید، یا تصور کنید که «فور الیزه» ی بتهوون را به جای پیانو با ترومپت بنوازند، آن وقت متوجه می شوید که رنگ چه ـثیری بر دریافت ما دارد. صدای تلفیقی سازهای مختلف ارکستر را «رنگ ارکستری» می نامند. گاهی سازهای بادی چوبی غلبه دارند، گاهی سازهای زهی، آهنگ ساز است که این رنگ های مجزا را مخلوط و سازگار می کند تا صدای مورد نظرش ایجاد شود.

ترکیب همه ی این اجزا و عناصر، اساس موسیقی کلاسیک است. آهنگ ساز باید این ترکیب ها را انجام دهد، خواننده یا نوازنده باید آن ها را اجرا کند، و در هر مقوله و دسته ای واریاسیون های بی پایانی وجود دارد که منتظرند تا شنونده ی حریصی آن ها را ببلعد. ما کارمان خیلی ساده تر است، صرفاً میوه ی تلاش آن ها را می چینیم.

منبع:

کتاب: در قلمرو موسیقی

آشنایی با موسیقی کلاسیک

رابرت شرمن و فیلیپ سلندن

ترجمه ی رضا رضایی، 1335

انشارات نشر افکار، تهران، 1383، 328 صفحه.

قیمت: 5500 تومان، 8000 تومان با DVD

 *Mahsa**Sarab*
 
نوشته شده در شنبه ۱۳٩۱/٤/۱٧ساعت ٥:٢۳ ‎ب.ظ توسط مهسا نظرات ()


Design By : Pichak