سراب

هر صدایی که در طبیعت ایجاد می شود نوعی موسیقی است که هر کسی قادر به درک آن نیست.

هخامنشیان ( قسمت دوم )

مشکل اساسی در بررسی خنیاگری و موسیقی در زمان هخامنشیان همانا کمبود شواهد و اسناد در این زمینه است. چنان که برای مثال در حجاری ها، سنگ نبشته ها، و دیگر آثار به جا مانده از دوره هخامنشیان نشانه ای از آلات موسیقی و خنیاگری دیده نمی شود. چنین وضعی مایه شگفتی است، زیرا اولاً بررسی ها نشان می دهد که آلات موسیقی چون چنگ، بربط، طبل، نی دو زبانه، تنبور، سرنا و غیره در زمان سومریان یعنی دو هزار سال پیش از آمدن ایرانیان مورد استفاده بوده اند و نیز بر اساس نقوش لیوان نقره ای از گنجینه به یغما رفته از غار کل ماکره لرستان که لشکرکشی آشور بانیپال پادشاه آشور به کشور ایلام را در سال 626 یا 627 پیش از میلاد نشان می دهد، خنیاگران در حال خنیاگری دیده می شوند. در این صحنه خنیاگران مرد و زن مشغول نواختن نی، نی دو زبانه، تنبور، طبل، چنگ و دو ساز دیگر می باشند.

از آن جایی که امپراتوری هخامنشیان از ملل و مردمان گوناگونی تشکیل شده بود می توان دریافت که هخامنشیان با آلات موسیقی و نیز موسیقی اقوامی که تابع آن ها بوده اند آشنایی داشته اند. بر این اساس می توان گفت که موسیقی و خنیاگری در زمان هخامنشیان متنوع بوده است. پی یر بریان مورخ فرانسوی که تاریخ امپراتوری هخامنشیان را نوشته است به خنیاگری در ضیافت شام شاهان هخامنشی اشاره کرده است:

در پارس نیز مثل همه جای دیگر، مهمانی جشنی است که به معنای کامل و تمام آن و در دربار شاه بزرگ این جشن با دقت و تشریفات و مقررات کامل انجام می گرفته است. . . و از همین جاست که دیده می شود در صورت برداری پرمنیون از نوازندگان آلات موسیقی و هنرمندان ویژه جشن یاد شده است.

هراکئیدس در توصیف مشهور خود از مراسم شام شاهانه می گوید در طول مراسم صرف شام، صیغه های شاهی به خواندن و نواختن چنگ پرداختند، یکی از آن ها تنها می خواند و بقیه به صورت دسته همسرا ( کُر ) آواز او را همراهی می کردند. . . زنان نوازنده ای که پرمنیون درد مشق ( از اردوی بازمانده داریوش سوم ) به اسارت گرفت همگی نوازنده فلوت و چنگ ( هارپ ) بوده اند.

شاد روان مشحون به آلات و ادوات موسیقی عصر هخامنشی اشاره نموده و می نویسد:

در دوره هخامنشی به طور کلی دو نوع اسباب و آلات موسیقی ( بزمی و رزمی ) داشته اند که در نوبت زدن صبح و شام و مواقع ماتم و سرور و اعیاد و فتح و جنگ و دیگر تشریفات می نواخته اند. از قبیل شیپور، نی، بربط، تنبک، کوس، کرنای، سورنای ( سرنا )، طبل، دهل، جام، جلجل، تبیره، خرمهره، گاودم، ناقوس و سنج.

( برگرفته از کتاب خنیاگری و موسیقی در ایران.

نوشته ی دکتر سکندر امان اللهی بهاروند . )

Mahsa ( Sarab ) 

نوشته شده در پنجشنبه ۱۳٩٠/٤/۳٠ساعت ٤:۱۱ ‎ب.ظ توسط مهسا نظرات ()


Design By : Pichak