سراب

هر صدایی که در طبیعت ایجاد می شود نوعی موسیقی است که هر کسی قادر به درک آن نیست.

نی

نی از ساز های بادی ایرانی است و جزو ساز های کششی مانند ویولن ؛ کمانچه و ... میباشد .

نی ایرانی بر چند نوع است : دوزله ؛ قره نی ؛ نای هفت بند و .... . نای هفت بند از گیاه نی ساخته میشود و طوری آنرا میبرند که از سر تا ته آن شامل هفت بند شود . نی هفت بند یا به اصطلاح نی متشکل از ۵ سوراخ در جلو و یک سوراخ در پشت ساخته میشود که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشیده میشوند . وسعت صدای آن به ٣ اکتاو و چند صدا میرسد . ۵ صدای بم ؛ بم نرم ؛ زیر ؛ غیث ؛ پس غیث ( تا فا ) دارد که نت سی در در صدای بم آن روی نی وجود ندارد و نوازندگان آنرا با لب مینوازند .

به طور کلی نی را با جا گرفتن بین دو دندان نیش و گرد کردن زبان در پایین و پشت آن مینوازند .

بر عکس ساز های دیگر نی کوک ندارد و برای کوکهای مختلف سازهای متفاوت ساخته میشود .

به طوری که دو بلند ترین صدا و دو با هفت فاصله کوتاهترین نی هستند .

کوک نی به معنی بم ترین صدایی است که از خود بروز میدهد . مثلا" کوک سل در حالت دست بسته ( وقتی تمام سوراخ ها پوشیده باشد ) هارمونیک سل دارد .

سه تار

سه تار از سازهای مرابی موسیقی ایرانی است که آنرا معمولا" با مضراب نمی نوازند و با ناخن زخمه میزنند .

سه تار و انواع ساز های شبیه به آن مانند : دوتار ؛ تنبور ؛ چگور در نواحی مرکزی آسیا و خاور میانه رواج داشته است . به نظر میرسد که سه تار از قرن چهارم رواج داشته است .

سه تار در گذشته سه سیم داشته و اکنون چهار سیم دارد . البته سیم سوم و سیم چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند وهمزمان نواخته میشوند .

با گذشت زمان کسانی چون ابو نصر فارابی ؛ ابو علی سینا ؛ صفی الدین ارموی و از متاخران ابوالحسن صبا لزوم افزایش یک سیم دیگر به این ساز را درک کرده و سه تارهای امروزی دارای چهار سیم هستند .

این سیم از نظر تاریخی سیم چهاره است ولی سیم سوم خوانده میشود .

سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی بنام مشتاق علیشاه به این ساز افزوده . برخی از جمله عده ای از عرفا به آن اوتار نیز میگویند .

این ساز از بخشهای زیر تشکیل شده :

 * سیم ها :

١_ سیم یکم یا سیم سفید از فولاد .

٢_ سیم دوم یا سیم زرد لز برنز .

٣_ سیم سوم یا سیم مشتاق یا زنگ که دقیقا" هم جنس و هم اندازهی سیم یکم است .

۴_ سیم چهارم که آن هم زرد رنگ است و از دیگر سیم ها قطور تر است .

* کاسه : از نظر ساختاری مانند کاسه ی عود یا تنبور است ولی کوچکتر از آنها . درازای کاسه سه تار از ٢۶ تا ٣٠ سانتی متر ؛ پهنای آن به تناسب بین ١٢ تا ١۶ سانتی متر و ژرفایش نزدیک ١٣ سانتی متر میباشد و معمولا" از چوب توت میباشد .

* صفحه : روی کاسه جا دارد و دست راست نوازنده روی آن قرار میگیرد . صفحه دارای سوراخهایی برای خروج صداست .

* دسته : درازای دسته ۴٠ تا ۴٨ سانتی متر و قسمتی که گوشی ها در آن تعبیه میشوند ١٢ سانتی متر و پهنای دسته ٣ سانتی متر است .

* خرک

*سیم گیر : در بخش پایانی کاسه ساز ابزاری چوبین برای نگهداری سیم ها وجود دارد که عموما" سیم گیر خوانده میشود .

* شیطانک 

* گوشی : سیم از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته میشوند . با پیچاندن گوشی ها ساز کوک میشود . * پرده .

*Mahsa**Sarab*

نوشته شده در چهارشنبه ۱۳۸٧/۳/۱٥ساعت ٧:۱۳ ‎ب.ظ توسط مهسا نظرات ()


Design By : Pichak